“Vịt Con Xấu Xí”

Tác giả: Minh Giang, Tổng Giám đốc Nhân tài và Văn hóa Doanh nghiệp, Mekong Capital
8/4/2021

⋅   ⋅   ⋅

Tôi sinh ra và lớn lên ở Quảng Ngãi – một tỉnh nhỏ của miền Trung Việt Nam. Tuổi thơ của tôi là những lần chứng kiến những mâu thuẫn trong nội bộ gia đình cùng những lần chuyển nhà mà lần nào cũng như lần nào, chỉ trong vòng một vài tháng, gia đình tôi lại nghe được những ý kiến lào xào bình luận. Tôi lớn lên cùng với những định kiến mà người ngoài dành cho tôi, rằng tôi là “con bé nhà quê”, “gốc miền núi”, “suốt ngày lêu lổng” và không được như những đứa con nít khác trong xóm. Thậm chí, có người còn nói thẳng với ba tôi: “Lớn lên con này nó chẳng làm được cái gì đâu!”

Để trưởng thành, tôi chọn trở nên mạnh mẽ. Tôi muốn chứng tỏ bản thân mình với mọi người xung quanh để không ai có thể coi thường hay nói tôi “không ra gì”. Tôi phản ứng gay gắt mỗi khi ai đó đánh giá về gia cảnh hay học vấn của mình. Tôi tỏ ra mạnh mẽ ngay cả với ba mẹ mình. Có lần tôi bị tai nạn xe, người đầy vết thương, nhưng vẫn khẳng định chắc nịch qua điện thoại với ba: “Con không sao”. Tôi sợ người khác thấy tôi yếu đuối và thương hại tôi.

Trong một thời gian dài, mạnh mẽ là chiếc vỏ bọc hoàn hảo giúp tôi che đi nỗi mặc cảm về bản thân. Không ai biết rằng, từ trong sâu thẳm lòng mình, tôi luôn nghĩ “mình không đủ tốt”.

Năm 2010, tôi đến làm việc tại Mekong Capital vì một lý do đơn giản: công ty tốt và lương cao. Tôi vẫn nhớ như in ngày nhận được thư mời nhận việc: tôi đã hét toáng lên vì sung sướng vì nghĩ cuộc đời mình rồi đây sẽ chuyển sang một chương mới tốt đẹp hơn.

Minh Giang tại Mekong Capital năm 2010

Nhưng từ khi vào Mekong, tôi liên tục phải đối diện với nỗi sợ hãi của chính mình. Hôm thì tôi lo tiếng Anh của mình dở so với các đồng nghiệp đã từng đi du học. Hôm thì, trong khi tôi còn chưa kịp hiểu những gì vừa được trình bày trong buổi họp, các đồng nghiệp đã chuyển qua thảo luận sôi nổi. Tôi thấy mình thật kém cỏi. Nhiều lần tôi tự hỏi liệu mình có thể “sống sót” được trong môi trường này không. Tôi chẳng khác nào một chú “vịt con xấu xí” trong vương quốc của bầy thiên nga.

Nhưng tôi chọn là không dễ dàng bỏ cuộc. Những năm tháng cố tỏ ra là mình ổn đã rèn cho tôi thói quen lờ đi những gì “không ổn”. Tôi tự trấn an bản thân: “Mình vẫn còn may mắn chán khi có công việc ổn định, sếp thì tốt, thu nhập thì cao. Mình ổn mà. Cứ tiếp tục làm việc vài năm nữa đi rồi tính!”

Với suy nghĩ đó, tôi tận dụng mọi cơ hội có được để học và áp dụng những gì mình đã học. Dù sao thì tôi cũng chẳng mất xu nào mà lại còn được học bao nhiêu thứ mới, tội gì không học và không thử?

Cứ như vậy, tôi đến với chuỗi Chương trình Huấn luyện Chuyển hoá đầu tiên trong đời, nơi tôi nhận ra thứ giúp tôi tồn tại bấy lâu nay chính là cái bóng đang dần hút đi sức mạnh, sự tự do và được là chính bản thân mình của tôi. Cái bóng ấy chính là suy nghĩ đã đeo đẳng tôi bao nhiêu năm nay:

“Mình không đủ tốt.”

Tôi nhận ra mình đã luôn bó buộc chính bản thân mình với những định kiến: “Mình lớn lên ở nông thôn”, “mình không có nhiều kinh nghiệm”, “gia đình mình không có điều kiện”, và muôn vàn những suy nghĩ tiêu cực khác.

Không chỉ dừng lại ở đó, trong chuỗi Huấn luyện, tôi còn nhận ra và đối diện với những điều mình thật sự cam kết trong cuộc đời này. Lần đầu tiên trong đời, tôi có thể hiểu rõ bản thân và những gì đã ngăn cản tôi sống hết mình với con người thật của mình. Thật kì lạ, càng khám phá và trải nghiệm, tôi càng thấy thoải mái như trút được gánh nặng. Tôi đã dám bước ra khỏi cái bóng nặng nề để sống thật với bản thân và với những người xung quanh.

Tôi đã ngộ ra rằng đi so sánh mình với những đồng nghiệp trong nhóm đầu tư là một điều vô nghĩa. Mỗi người đều có thế mạnh riêng và đảm nhận một công việc khác nhau. Tôi không giỏi tính toán nhưng tôi có thể kết nối với bất cứ ai tôi muốn một cách dễ dàng.

Vậy là, sau 3 năm đầu tiên ở Mekong, tôi gạch đi chữ “KHÔNG” trong suy nghĩ “Mình không đủ tốt”.

Tôi tiếp tục đảm nhận thêm nhiều trách nhiệm mới, được thăng chức lên cấp cao trong Phòng Nhân sự, rồi trở thành Trưởng phòng Nhân sự. Tôi thấy vịt con xấu xí dần chuyển hoá thành thiên nga xinh đẹp, dang rộng đôi cánh to lớn lộng lẫy, hoà mình vào dòng nước cùng gia đình Mekong Capital.

Và tôi nghĩ, chặng đường như thế từ đây là đủ.

Minh Giang biểu diễn tiết mục ‘Xin chào Việt Nam’ trong lễ kỷ niệm 14 năm thành lập Mekong Capital

Năm 2017, tôi cùng đội ngũ Mekong tham gia một buổi huấn luyện kéo dài 3 ngày để cùng tạo ra tầm nhìn mới – Mekong Capital 2025. Buổi huấn luyện đã truyền cho tôi rất nhiều cảm hứng. Với kinh nghiệm của mình, tôi biết rõ chúng tôi cần phải làm gì để hiện thực hóa tầm nhìn đó và tôi đã sẵn sàng.

Tôi tiếp tục dẫn dắt đội ngũ thực hiện những gì chúng tôi vẫn làm từ trước đến nay: tuyển dụng nhân sự, tổ chức các hoạt động đào tạo, mở các phiên họp cấp cao. Tôi tránh né sự cố bằng cách chờ đợi đề xuất và hướng dẫn từ cấp trên, và lặp lại những gì mình đã biết và đã làm tốt. Tôi tự hài lòng với chính mình, nghĩ rằng thế là ổn.

Một năm sau, tôi tham gia một buổi huấn luyện khác và nhận ra rằng: mặc dù mình đang hướng tới một kết quả mới là Mekong Capital 2025, nhưng thay vì đứng từ tương lai để nhận ra mình cần trở thành con người mới với những hành động mới như thế nào, thì tôi lại lựa chọn đứng yên tại chỗ, tiếp tục là tôi của ngày xưa. Tôi bàng hoàng nhận ra từ “ĐỦ” trong suy nghĩ “Tôi đủ tốt” chính là cái bóng thứ hai kéo tôi lại.

Nhận ra điều đó, tôi quyết tâm chuyển hóa bản thân. Tôi lựa chọn trở thành một con người mới. Tôi vứt bỏ từ “ĐỦ”, và không còn rào cản nào có thể ngăn tôi đứng từ tầm nhìn nữa. Tôi yêu cầu các thành viên trong đội ngũ ngồi lại bàn bạc để cùng tạo ra tầm nhìn cho bộ phận của chúng tôi. Chúng tôi mất một giờ đồng hồ để bàn bạc về chủ đề “Năm 2025, đội ngũ của chúng ta sẽ như thế nào?”. Cuối cùng, cả đội ngũ cùng hào hứng tuyên bố về tương lai chúng tôi chọn để hiện thực hóa tầm nhìn của Mekong Capital:

“Chúng tôi kiến tạo lại Hệ thống Quản lý nguồn Nhân lực, xây dựng Đội ngũ Ưu tú và chuyển hóa Văn hóa Doanh nghiệp.”

Chúng tôi liền thay đổi màn hình máy tính bằng hình ảnh của tầm nhìn mới và đổi tên đội ngũ thành Nhân tài và Văn hóa Doanh nghiệp (Talent & Culture).

Chúng tôi đồng thuận rằng, kể từ bây giờ, tương lai đó sẽ là viễn cảnh chung để chúng tôi hành động. Mỗi thành viên trong nhóm đều phải có trách nhiệm trả lời cho các câu hỏi “Tôi có đang làm điều này để truyền sức mạnh cho đội ngũ Nhân tài và Văn hóa thực hiện tầm nhìn?” hoặc “Bây giờ tôi cần là ai và làm gì để hiện thực hóa tầm nhìn Nhân tài và Văn hóa 2025?”

Thật bất ngờ vì điều này đã gỡ bỏ mọi vướng mắc của chúng tôi và chỉ ra nhiều thứ mà chúng tôi có thể làm tốt hơn: (1) số hóa biểu mẫu khảo sát NPS, (2) chủ động tạo ra những cách thức mới để tiếp cận ứng viên, (3) sáng tạo ra những phương thức giao tiếp mới với các công ty trong danh mục đầu tư.

Trong Mekong, đội ngũ Nhân tài và Văn hóa trở thành đội ngũ nòng cốt trong việc đem lại trải nghiệm cho nhân viên từ khâu tuyển dụng, đào tạo đến xây dựng đội ngũ và nâng cao văn hóa doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, chúng tôi tạo giá trị cho các doanh nghiệp trong danh mục đầu tư dựa trên mô hình Đầu tư lấy Tầm nhìn làm Định hướng (Vision Driven Investing). Tôi mạnh dạn bước vào vai trò là Huấn Luyện Viên cho các công ty trong danh mục đầu tư của mình, điều phối các khóa đào tạo để giúp nhân sự cấp cao phát triển khả năng lãnh đạo và xây dựng lòng tin trong đội ngũ bằng cách chuyển đổi phương thức giao tiếp.

Minh Giang và Đội ngũ Nhân tài và Văn hóa, Truyền thông Doanh nghiệp, Quán quân VDI và Trợ lý Điều hành

Tôi lấy lại sự hào hứng với cuộc chơi mới và phát hiện ra những cơ hội mới mà trước khi đứng từ tầm nhìn tôi đã không nhận ra. Tôi trở thành nhiều hơn là một người “TỐT” trong thế giới của Mekong: Tôi trở thành Người Truyền Sức Mạnh cho người khác trong hành trình chuyển hoá của họ ở Mekong Capital và trong cuộc sống, và tôi trở thành Huấn Luyện Viên giúp các công ty trong danh mục đầu tư khai phá tiềm năng Chuyển hóa Văn hóa Doanh nghiệp của họ.

Đã mười năm kể từ khi vịt con xấu xí cập bến Mekong Capital, giờ đây, cô ấy là Tổng Giám đốc Nhân tài và Văn hóa Doanh nghiệp đầu tiên của Mekong. Tôi thấy mình dẫn đầu một đàn thiên nga xinh đẹp bay lượn trên bầu trời để chinh phục những thử thách mới và thực hiện những ước mơ cho đất nước Việt Nam.

Dần dà, tôi đã có thể đối diện với cái bóng cuối cùng của mình: nỗi ám ảnh về việc phải trở nên “TỐT ĐẸP”. Lần đầu tiên trong đời, tôi lấy hết can đảm, và từ bỏ nó.

Tôi trở thành “TÔI…!”

Đúng vậy, tôi là một tờ giấy trắng, một KHOẢNG KHÔNG TRỐNG RỖNG để TRẢI NGHIỆM bất cứ điều gì trên đời.

Tôi trở về với tôi của ngày xưa – người mà tôi đã nghĩ là phải vứt bỏ để trở thành một nhân viên xuất sắc nhất: cô gái Quảng Ngãi gan góc và đầy lạc quan. Giờ đây, tôi thoải mái và tự do sống với con người thật của mình, là chính mình cả trong công việc và cuộc sống.

Tôi không còn là vịt con yếu đuối nữa. Tôi cũng không cố gắng để trở thành thiên nga nữa. Tôi LÀ bất cứ ai mà tôi muốn trở thành. Chỉ thế thôi!

Tôi tin rằng ai trong chúng ta cũng từng cảm thấy mình giống như một chú “vịt con xấu xí”, đặc biệt là khi chúng ta bước ra khỏi vùng an toàn của mình hay tuyên bố về một tương lai mới. Với kinh nghiệm khiêm tốn của mình, tôi đã khám phá được sức mạnh của việc từ bỏ những suy nghĩ tiêu cực về bản thân. Bằng việc lựa chọn để chuyển hoá cách thức tôi nhận định về chính bản thân mình, dẹp bỏ những suy nghĩ/câu chuyện mà tôi tự tạo ra, tôi cảm thấy mọi thứ nhẹ nhàng hơn và tự do để làm nhiều thứ hơn, được trở thành bất kỳ ai mà mình muốn.

Cuộc sống luôn đầy ắp những thăng trầm và những điều khó đoán. Chúng ta có thể khó chịu, buồn bã, thất vọng và tuyệt vọng. Nhưng đó là lẽ thường tình và những gì ta đã trải qua không định nghĩa con người ta. Vì thế, thay vì khoác lên mình những “cái bóng” tiêu cực thì tại sao chúng ta không trút bỏ chúng và chọn cho mình một góc nhìn mới có thể truyền sức mạnh cho ta hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn?

⋅   ⋅   ⋅

Vui lòng nhấn vào nút dưới đây để đăng ký nhận bản tin quý của Mekong Capital.

Mekong Capital đầu tư vào các ngành theo xu hướng tiêu dùng và đóng góp giá trị gia tăng cho doanh nghiệp theo mô hình Đầu tư Lấy Tầm nhìn làm Định hướng. Các công ty nhận đầu tư thường nằm trong số các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất trong ngành hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Để biết thêm chi tiết về Mekong Capital, vui lòng xem trang www.mekongcapital.com.

Published On: April 7, 202118 min read

Recent Post